کش مرورگر چیست؟
قبل از آنکه بخواهید کش مرورگر را پاک کنید باید بدانید کش مرورگر چیست و مزیتها و معایب آن کدامند. کش مرورگر مجموعهای از فایلهای ضروری و موقت اینترنتی است که مرورگر آنها را بر روی کامپیوتر ذخیره میکند. به بیان ساده، کش مرورگر فولدرهای موقتی هستند که در اصل کپی از فایلهای قبلی شما محسوب میشوند و در سرعت مرورگر وب کمک میکنند.
نحوه عملکرد آن اینگونه است: زمانی که از یک صفحه بازدید میکنید، کش بهصورت محلی ذخیره میشود. سپس هنگامی که بار دیگر از آن صفحه بازدید میکنید، مرورگر فایل کش مربوطه را با الگوریتمهای خاصی پیدا میکند و نشان میدهد؛ بنابراین فایلهایی که دفعه قبل دیدهاید دوباره دانلود نمیشوند و سرعت مرورگر وب بهطور قابل توجهی افزایش مییابد.
اما کش همیشه مفید نیست. گاهی کش قدیمی مشکلساز میشود؛ نسخهای از صفحه که ماهها پیش ذخیره شده به جای نسخه جدید نمایش داده میشود. طراح سایت میگوید «تغییر دادم» اما شما هنوز نسخه قدیمی میبینید. در این مواقع پاک کردن کش راهحل ساده مشکل است.
چه زمانی باید کش فایرفاکس را پاک کرد؟
پاک کردن کش همیشه لازم نیست. اما این موارد نشانههایی هستند که پاک کردن کش میتواند مشکل را حل کند:
- سایتها محتوای جدید نشان نمیدهند حتی بعد از رفرش
- فایرفاکس کند شده یا پاسخگویی آن ضعیف است
- خطاهای عجیب مثل «صفحه نمایش داده نمیشود» یا تصاویر شکسته
- یک طراح وب از شما میخواهد پس از آپدیت سایت کش را پاک کنید
- فضای دیسک کامپیوتر پر شده
نحوه پاک کردن کش در مرورگر فایرفاکس
در ادامه سه روشی که میتوانید به وسیله آنها اقدام به پاک کردن کش در فایرفاکس کنید را بیان میکنیم.
روش اول: پاک کردن کش فایرفاکس به صورت دستی
این روش برای زمانی مناسب است که میخواهید یکبار کش را پاک کنید بدون اینکه تنظیمات را تغییر دهید:
- پس از ورود به فایرفاکس، بر روی منوی سمت راست صفحه (آیکون سه خط) کلیک کنید، سپس در پنجرهای که باز میشود بر روی گزینه Options کلیک کنید.
- در این مرحله از میان هشت پنلی که در سمت چپ صفحه قرار دارند بر روی گزینه Advanced کلیک کنید.
- در پنل Advanced گزینه Network را انتخاب کنید. در این گزینه بخشهایی از قبیل Cached Web Content، Connection، Offline Web Content and User Data قرار دارد.
- از بخش Cached Web Content گزینه Clear Now را انتخاب کنید. در زیر این بخش میزان حجمی که فایلهای کش اشغال کرده نمایش داده میشود. با کلیک روی Clear Now، میزان محتوای کش صفر میشود.
- در نهایت بر روی OK کلیک کنید تا تنظیمات ذخیره شود.
در نسخههای جدیدتر فایرفاکس (نسخه ۸۰ به بالا) میتوانید از مسیر کوتاهتری هم استفاده کنید: منو > History > Clear Recent History یا کلید میانبر Ctrl+Shift+Delete.
روش دوم: پاک کردن کش فایرفاکس به صورت خودکار
اگر میخواهید فایرفاکس هر بار که بسته میشود بهصورت خودکار کش را پاک کند:
- همانند بخش قبلی بر روی تنظیمات کلیک کنید، سپس در این بخش بر روی Privacy کلیک کنید.
- در صفحهای که باز میشود که از سه قسمت تشکیل شده (History، Tracking و Location bar) در بخش History گزینه Firefox will را انتخاب کنید. سه گزینه نمایش داده میشود:
- Remember history: ذخیره تاریخچه جستجو
- Never Remember history: عدم ذخیره تاریخچه
- Use custom setting for history: تنظیمات دستی
- برای تنظیمات دستی بر روی Use custom setting کلیک کنید. در پایین این بخش کادر کوچکی در کنار «Clear history when Firefox closes» وجود دارد؛ آن را تیکدار کنید. با این کار هر بار که فایرفاکس بسته میشود، تاریخچه جستجو بهصورت خودکار پاک میشود.
- با انتخاب این گزینه دکمه Settings که روبروی آن قرار دارد فعال میشود. با کلیک روی Settings صفحهای باز میشود که مشخص میکنید با بسته شدن فایرفاکس چه دادههایی پاک شوند. تیک همه گزینهها را بردارید و فقط تیک گزینه Cache را بگذارید باقی بماند.
- در نهایت با کلیک بر روی OK کار به اتمام میرسد.
روش سوم: پاک کردن تمامی تاریخچه مرورگر
- وارد مرورگر فایرفاکس شوید، سپس از بالای صفحه سمت راست بر روی منو کلیک کنید و گزینه History را انتخاب کنید.
- در صفحهای که باز میشود بر روی دکمه Clear Recent History کلیک کنید.
- پنجرهای با نام Clear All History باز میشود. در بخش Time range to clear میتوانید محدوده زمانی که قصد دارید محتوای کش در آن بازه حذف شود را انتخاب کنید. اگر میخواهید تمام کشهای مرورگر پاک شوند، بر روی گزینه Everything کلیک کنید.
- از طریق بخش Details با کلیک روی فلش کنار آن میتوانید تمام جزئیات را مشاهده کنید. در این بخش فقط کادر کنار Cache را تیکدار کنید. سپس گزینه Clear Now را انتخاب کنید. پروسه پاکسازی ممکن است چند دقیقهای طول بکشد. بعد از اتمام مراحل پنجره بهطور خودکار بسته میشود.
پاک کردن کش با کلید میانبر در فایرفاکس
سریعترین روش برای پاک کردن کش استفاده از کلید میانبر است:
- کلیدهای Ctrl + Shift + Delete را همزمان فشار دهید.
- پنجره Clear Recent History باز میشود.
- در منوی Time Range گزینه Everything را انتخاب کنید.
- فقط تیک Cache را فعال نگه دارید (بقیه را غیرفعال کنید اگر نمیخواهید تاریخچه یا کوکیها هم پاک شوند).
- روی Clear Now کلیک کنید.
این روش در همه نسخههای فایرفاکس کار میکند و سریعترین راه برای پاک کردن کش است.
مشکلات رایج که با پاک کردن کش حل میشوند
بسیاری از کاربران وقتی مشکلی در مرورگرشان پیش میآید، اولین کاری که باید بکنند را نمیدانند. این مشکلات معمولاً با پاک کردن کش حل میشوند:
- سایتی که تازه بهروز شده هنوز نسخه قدیمی نشان میدهد: طراح سایت میگوید تغییر دادم اما شما هنوز نسخه قدیمی میبینید — کلاسیکترین مشکل کش.
- تصاویر شکسته یا علامت X قرمز به جای تصویر: گاهی فایل تصویر در کش خراب شده. پاک کردن کش باعث میشود مرورگر نسخه تازه را دانلود کند.
- دکمهها یا لینکهایی که کار نمیکنند: اگر یک فایل جاوااسکریپت قدیمی در کش است، دکمههای سایت ممکن است خراب رفتار کنند.
- صفحات سفید یا خطاهای عجیب 500: بعضی اوقات اطلاعات کش با محتوای جدید سایت ناسازگار میشود و خطا ایجاد میکند.
- مشکل ورود به حساب کاربری: اگر نمیتوانید وارد حسابتان شوید و میدانید رمز درست است، پاک کردن کش و کوکیها را امتحان کنید.
تنظیم حجم فضای کش در فایرفاکس
بهطور پیشفرض، فایرفاکس بهصورت هوشمند حجم کش را مدیریت میکند. اما اگر میخواهید خودتان این حجم را کنترل کنید:
- در نوار آدرس فایرفاکس عبارت
about:preferences#advancedرا تایپ کنید. - در بخش Network بر روی «Override automatic cache management» تیک بزنید.
- حجم مورد نظر را به مگابایت وارد کنید. مثلاً ۵۱۲ مگابایت (نیم گیگ) برای اکثر کاربران کافی است.
- تغییرات را ذخیره کنید.
با این کار وقتی حجم کش به حد مشخصشده رسید، فایرفاکس قدیمیترین فایلها را حذف میکند. این روش جلوی تجمع بیش از حد کش را میگیرد بدون اینکه مجبور باشید مرتباً دستی پاکسازی کنید.
پاک کردن کش در فایرفاکس موبایل (Android)
اگر از فایرفاکس روی گوشی اندروید استفاده میکنید، مراحل پاک کردن کش کمی متفاوت است:
- فایرفاکس را باز کنید و روی آیکون سه نقطه (منو) در گوشه پایینراست بزنید.
- گزینه Settings را انتخاب کنید.
- به پایین اسکرول کنید و روی «Delete browsing data» بزنید.
- تیک گزینههای مورد نظر را بزنید (برای کش فقط Cached images and files را انتخاب کنید).
- روی «Delete browsing data» بزنید.
تفاوت کش، کوکی و تاریخچه مرورگر
این سه مفهوم را با هم اشتباه نگیرید:
- کش (Cache): کپی موقت فایلهای وب مثل تصاویر، CSS و JavaScript. برای افزایش سرعت بارگذاری سایت است.
- کوکی (Cookie): فایلهای کوچکی که وبسایتها اطلاعاتی مثل اطلاعات ورود یا تنظیمات شما را در آنها ذخیره میکنند.
- تاریخچه (History): لیست سایتهایی که بازدید کردهاید. پاک کردن تاریخچه روی عملکرد سایتها تأثیری ندارد.
برای حل مشکل نمایش محتوای قدیمی، معمولاً فقط پاک کردن کش کافی است و نیازی به پاک کردن کوکیها نیست؛ چون پاک کردن کوکیها باعث میشود از همه سایتها خارج شوید و تنظیمات سایتها هم از بین برود.
سوالات متداول
آیا پاک کردن کش فایرفاکس مشکلی ایجاد میکند؟
پاک کردن کش کاملاً بیخطر است. تنها نتیجه منفی این است که بارگذاری اولین بازدید از سایتها کمی کندتر میشود؛ چون مرورگر باید دوباره فایلها را دانلود کند. اما هیچ اطلاعات مهمی (مثل رمز عبورها یا فایلهای شخصی) از دست نمیرود.
چه فرقی بین پاک کردن کش و پاک کردن کوکیها وجود دارد؟
پاک کردن کش فایلهای موقت بارگذاری صفحات را حذف میکند. پاک کردن کوکیها اطلاعات ورود و تنظیمات سایتها را حذف میکند؛ یعنی از همه سایتهایی که در آنها لاگین بودید خارج میشوید. معمولاً فقط کش را پاک کنید مگر اینکه مشکل خاصی دارید که به کوکی مربوط است.
چقدر باید کش مرورگر را پاک کنم؟
هیچ استانداردی برای این کار وجود ندارد. اگر مشکلی ندارید نیازی به پاک کردن منظم نیست. اگر حجم کش خیلی زیاد شد (بعضی وقتها ۵ تا ۱۰ گیگابایت) یا مشکل نمایش صفحات داشتید، پاکسازی کنید.
آیا میتوانم فقط کش یک سایت خاص را پاک کنم؟
بله. در فایرفاکس وقتی روی آدرس سایت کلیک میکنید، آیکون قفل یا دایره سمت چپ نوار آدرس نمایش داده میشود. روی آن کلیک کنید، سپس Connection Secure > More Information > Clear Cookies and Site Data را انتخاب کنید تا فقط دادههای همان سایت پاک شوند.
جمعبندی
در این آموزش بهطور کامل درباره نحوه پاک کردن کش مرورگر فایرفاکس صحبت کردیم. سه روش اصلی وجود دارد: پاک کردن دستی از طریق تنظیمات Advanced، تنظیم پاکسازی خودکار هنگام بستن فایرفاکس، و پاک کردن همه تاریخچه از طریق منوی History. سریعترین روش استفاده از کلید میانبر Ctrl+Shift+Delete است.
پاک کردن کش کاملاً بیخطر است و میتواند بسیاری از مشکلات نمایش صفحات را برطرف کند. یادتان باشد تفاوت کش، کوکی و تاریخچه را بدانید تا اطلاعات مورد نیازتان را به اشتباه پاک نکنید.
امیدواریم این آموزش توانسته باشد ابهامات شما را در این زمینه برطرف کند. پاک کردن کش یکی از سادهترین کارهایی است که میتوانید برای نگهداری مرورگرتان انجام دهید؛ نیازی به دانش فنی ندارد و در هر نسخه از فایرفاکس — چه روی ویندوز، چه مک، چه اندروید — با چند کلیک ساده انجام میشود. اگر سوالی دارید، در بخش نظرات مطرح کنید.
اگر مشکل مرورگر شما حتی بعد از پاک کردن کش هم حل نشد، احتمالاً مشکل از جای دیگری است. گاهی افزونههای مرورگر (Extensions) مشکلساز هستند. میتوانید با رفتن به about:addons همه افزونهها را موقتاً غیرفعال کنید و ببینید مشکل حل میشود یا نه.
