حتماً تا حالا با آدرسهایی مثل blog.example.com یا store.example.com مواجه شدهاید. اما آیا میدانید کاربرد آنها چیست و چه زمانی باید از آنها استفاده کرد؟ در این مقاله بعد از توضیح کاربردهای سابدامین، با هم نحوه ساخت یک زیردامنه را در سیپنل بررسی میکنیم.
زیردامنه یا Subdomain چیست؟
سابدامین در واقع یک جزء کوچک است که قبل از نام دامین قرار میگیرد. Subdomain برای سازماندهی و راهنمایی قسمتهای مختلف وبسایت به کار میرود. میتوان برای هر دامین اصلی چندین سابدامین یا چایلد دامین ایجاد کرد.
مثال:
store.yourwebsite.com
در این مثال store سابدامین، yourwebsite دامنه اصلی و .com پسوند (TLD) هستند. میتوان از هر متنی به عنوان subdomain استفاده کرد.
شرکتها به دلایل متعددی از subdomain استفاده میکنند:
- رایجترین کاربرد سابدامین در راهاندازی آزمایشی یک وبسایت است. برنامهنویسان قبل از انتشار پلاگینها و بهروزرسانیها ابتدا تغییرات را روی نسخه subdomain آزمایش میکنند.
- استفاده دیگر، ایجاد زیردامنههای فروشگاهی است. معمولاً شرکتها برای اداره تراکنشها از زیردامنه استفاده میکنند.
- سایتهای مختلف از سابدامین برای نمایش نسخه موبایل نیز استفاده میکنند (مثل
m.example.com). - میتوان وردپرس را روی سابدامین جداگانه نصب و مدیریت کرد.
- از subdomain برای سرویسدهی به گروه خاصی از کاربران نیز میتوان استفاده کرد.
از زیردامنه میتوان برای سازماندهی موثر محتوای سایت هم استفاده کرد. استفاده صحیح از سابدامین به سئوی سایت آسیبی نمیزند، اما بهتر است در سایتهای عمومی با بازدید بالا، محتوای مهم و صفحات اصلی را روی سابدامین ایجاد نکنیم و از قدرت دامنه اصلی برای بالا بردن رنک صفحات استفاده کنیم.
آموزش ساخت Subdomain در سیپنل
به راحتی میتوان از قسمت ثبت دامین در اکانت سیپنل این کار را انجام داد:
- وارد cPanel شوید.
- به بخش Domains رفته و روی گزینه Subdomains کلیک کنید.
- در صفحه Subdomains، آدرسی که مد نظر دارید را وارد کنید، برای مثال
blog. - در منوی dropdown در صورتی که دامنههای دیگری دارید، دامنه مورد نظر را انتخاب کنید.
- فیلد مربوط به document root به صورت خودکار پر میشود.
- روی دکمه Create کلیک کنید و تمام.
- برای حذف زیردامنهها هر زمان که مایل بودید میتوانید به صفحه زیردامنهها رفته و با زدن عبارت Remove آن را حذف کنید.
بلافاصله سابدامین جدید را در پایین صفحه خواهید دید. این آدرس در ابتدای دامین اضافه میشود.
دقت کنید که پس از ساخت subdomain باید در سیپنل برای آن یک DNS record نیز ایجاد کنید. برای این کار به بخش DNS در سیپنل رفته و روی Add کلیک کنید. سپس انتخاب کنید که میخواهید زیردامنه شما به کجا متصل شود: یک آدرس IP، یک هاستنیم، یا یک دامنه Wildcard.
سپس روی گزینه Create کلیک کرده و منتظر resolve شدن زیردامنه خود بمانید. این فرآیند ممکن است از ۳۰ دقیقه تا ۲۴ ساعت طول بکشد.
سابدامین و سابدایرکتوری در سئو
موتورهای جستجو سابدامین و سابدایرکتوری را از هم تمیز میدهند. بیایید این موضوع را دقیقتر بررسی کنیم.
سابدامین از دید گوگل و سایر موتورهای جستجو به عنوان یک سایت کاملاً مجزا است. یعنی موتورهای جستجو سابدامینها را به طور جداگانه کرول و ایندکس میکنند.
نکته بسیار مهم این است که بکلینکهایی که برای دامین اصلی ساخته میشود، هیچ امتیاز مثبتی برای سابدامین نخواهد داشت.
بنابراین، صفحات سابدامین و دامین از دید گوگل دو سایت کاملاً جدا هستند. استفاده از subdomain برای سئو اغلب توصیه نمیشود، مگر اینکه تیم سئو جداگانهای روی آن کار کند. میتوانیم از سابدامین برای رتبهگیری در کلمات کلیدی خاص، یا هدفگیری بازارها و زبانهای خارجی استفاده کنیم.
سابدایرکتوریها در واقع فایلهایی هستند که زیر دامین اصلی قرار دارند و محتوای سایت را حمل میکنند (مثل example.com/blog/). گوگل و موتورهای جستجو به سابدایرکتوریها به عنوان سایتی جداگانه نگاه نمیکنند. در این حالت امتیازات سئو بین سابدایرکتوری و دامین اصلی به اشتراک گذاشته میشود.
برای کارهایی مثل بلاگنویسی، کسبوکارهای کوچک که محدودیت منابع و زمان دارند، یا استارتاپها، استفاده از سابدایرکتوری خیلی بیشتر از سابدامین میتواند به رتبهگیری سایت کمک کند.
سابدامین در Plesk (هاست ویندوز)
اگر از هاست ویندوز با کنترلپنل Plesk استفاده میکنید، فرآیند ساخت سابدامین کمی متفاوت است:
- وارد Plesk شوید و به بخش Websites & Domains بروید.
- دامنه اصلی خود را انتخاب کنید.
- روی گزینه Subdomains کلیک کنید.
- نام سابدامین را در فیلد Subdomain name وارد کنید.
- مسیر Document root را مشخص کنید یا از مقدار پیشفرض استفاده کنید.
- روی OK کلیک کنید.
در Plesk معمولاً DNS record به صورت خودکار ایجاد میشود، اما میتوانید از طریق DNS Settings در همان صفحه آن را تأیید کنید.
سابدامین چه تفاوتی با Addon Domain دارد؟
این سوال خیلی رایج است. تفاوت اصلی در این است:
- سابدامین: بخشی از دامنه اصلی است. مثل
blog.example.com. نیازی به ثبت جداگانه دامنه ندارید. - Addon Domain: یک دامنه کاملاً جدید است (مثل
example2.com) که روی همان هاست اجرا میشود. باید دامنه را قبلاً ثبت کرده باشید. - Parked Domain: یک دامنه دیگر است که به همان محتوای دامنه اصلی اشاره میکند. مثلاً
example.irهمان محتوایexample.comرا نشان میدهد.
مقایسه سابدامین و سابدایرکتوری — کدام یکی مناسبتر است؟
این بحث همیشه در میان وبمستران داغ بوده است. جدول زیر مقایسه مختصری ارائه میدهد:
| معیار | سابدامین | سابدایرکتوری |
|---|---|---|
| نحوه دیدن توسط گوگل | سایت مجزا | بخشی از همان سایت |
| اشتراکگذاری Page Authority | خیر | بله |
| پیچیدگی پیادهسازی | متوسط | ساده |
| مناسب برای محتوای مجزا | بله (مثل فروشگاه جدا) | خیر |
| مناسب برای بلاگ | نه ایدهآل | ایدهآل |
به طور خلاصه: اگر محتوا یا پروژهای دارید که کاملاً مستقل است (مثل یک اپلیکیشن SaaS، یک فروشگاه آنلاین جداگانه، یا یک نسخه آزمایشی)، سابدامین انتخاب مناسبتری است. اما اگر میخواهید قدرت سئوی دامنه اصلی را حفظ کنید، سابدایرکتوری برتری دارد.
نکات امنیتی درباره سابدامین
سابدامینها اگر درست مدیریت نشوند میتوانند خطرات امنیتی ایجاد کنند:
- Subdomain Takeover: اگر سابدامینی ایجاد کردید که به یک سرویس خارجی (مثل Heroku یا GitHub Pages) اشاره میکند و آن سرویس را متوقف کردید ولی DNS record را حذف نکردید، مهاجمان میتوانند آن سرویس را با اکانت خود راهاندازی کنند. همیشه DNS record های بلااستفاده را حذف کنید.
- SSL: برای هر سابدامین حتماً گواهی SSL نصب کنید. سابدامین بدون HTTPS میتواند به اعتبار کل دامنه آسیب بزند.
- Cookie Scope: کوکیهایی که روی دامنه اصلی تنظیم میشوند ممکن است به سابدامینها هم دسترسی داشته باشند. این موضوع باید در طراحی امنیتی مدنظر قرار گیرد.
تنظیم ریدایرکت از سابدامین به دامنه اصلی
گاهی اوقات میخواهید یک سابدامین را پس از مدتی استفاده، به دامنه اصلی ریدایرکت کنید. مثلاً سایت آزمایشی test.example.com را به example.com منتقل کنید. برای این کار از فایل .htaccess روی سابدامین استفاده کنید:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^test\.example\.com [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://example.com/$1 [R=301,L]این ریدایرکت ۳۰۱ (دائمی) به موتورهای جستجو میگوید که محتوا به آدرس جدید منتقل شده است. اگر ریدایرکت موقت است از کد ۳۰۲ استفاده کنید.
بعد از تنظیم ریدایرکت، DNS record مربوط به سابدامین را فوری حذف نکنید. چند هفته صبر کنید تا موتورهای جستجو ایندکس را بهروز کنند، سپس DNS record را حذف کنید.
وردپرس روی سابدامین — نصب و مدیریت
یکی از رایجترین کاربردهای سابدامین نصب وردپرس است. مثلاً یک سایت اصلی با PHP سفارشی دارید و میخواهید بلاگ آن را با وردپرس روی blog.example.com راهاندازی کنید. مراحل:
- ابتدا سابدامین را در cPanel طبق مراحل بالا بسازید.
- یک دیتابیس MySQL جدید در cPanel بسازید.
- فایلهای وردپرس را دانلود کرده و از طریق File Manager یا FTP در پوشه سابدامین آپلود کنید.
- مرورگر را روی آدرس سابدامین باز کرده و فرآیند نصب وردپرس را طی کنید.
- گواهی SSL برای سابدامین نصب کنید.
این روش کاملاً مستقل از وردپرس اصلی است و مشکلات یکی روی دیگری تأثیر نمیگذارد.
موارد کاربردی سابدامین که شاید نمیدانستید
علاوه بر کاربردهای معمول که گفته شد، سابدامین در موارد زیر هم بسیار مفید است:
- راهاندازی فروم یا انجمن: نرمافزارهایی مثل phpBB یا Discourse را روی
forum.example.comنصب کنید تا از دامنه اصلی جدا باشد. - API endpoint: توسعهدهندگان معمولاً آدرس
api.example.comرا برای endpoint های API سایت خود استفاده میکنند. - پنل مدیریت مشتریان: مثلاً
app.example.comیاpanel.example.comبرای داشبورد کاربران. - هدفمندی جغرافیایی:
ir.example.comبرای کاربران ایرانی یاus.example.comبرای کاربران آمریکایی. - CDN و توزیع محتوا: برخی شرکتها از سابدامینهایی مثل
cdn.example.comبرای سرویس دادن فایلهای استاتیک استفاده میکنند.
سوالات متداول
آیا ساخت سابدامین هزینه اضافی دارد؟
خیر. سابدامین رایگان است و نیازی به ثبت جداگانه ندارید. تنها نیاز دارید به دامنه اصلی دسترسی داشته باشید. البته اگر برای سابدامین هاست جداگانهای میخواهید، هزینه هاست اضافه میشود.
چه تعداد سابدامین میتوانم بسازم؟
از نظر فنی محدودیت خاصی وجود ندارد، اما برخی پلنهای هاستینگ محدودیت تعداد سابدامین دارند. بیشتر پلنهای حرفهای Unlimited یا Unmetered سابدامین ارائه میدهند.
آیا میتوانم SSL جداگانه برای سابدامین بگیرم؟
بله. هر سابدامین میتواند گواهی SSL جداگانه داشته باشد. همچنین گواهیهای Wildcard (مثل *.example.com) همه سابدامینهای یک دامنه را پوشش میدهند.
چقدر طول میکشد سابدامین فعال شود؟
ساخت سابدامین در cPanel فوری است، اما DNS propagation بین ۳۰ دقیقه تا ۲۴ ساعت طول میکشد. در این بازه ممکن است از برخی مکانها قابل دسترس باشد و از برخی نه.
جمعبندی
سابدامین روشی برای دستهبندی محتوای سایت است که کاربردهای زیادی دارد. از طریق سابدامین URL جدیدی شبیه به دامین اصلی به دست میآید که از نظر گوگل سایتی کاملاً متفاوت از دامین اصلی است. از سابدامین اغلب برای تست سایت، راهاندازی فروشگاه جداگانه، یا هدفمندی جغرافیایی استفاده میشود. اگر هدف اصلیتان سئو است و منابع محدودی دارید، سابدایرکتوری (مثل example.com/blog/) گزینه بهتری برای محتوای شما است.
امیدواریم این مقاله برایتان مفید بوده باشد. اگر سوالی دارید که پاسخش را پیدا نکردید، در قسمت کامنتها مطرح کنید، کارشناسان ما در کمتر از چند دقیقه پاسخ خواهند داد.
این مقاله را با دوستان خود به اشتراک بگذارید.
