روش های افزایش سرعت دانلود

کندی اینترنت یکی از آزاردهنده‌ترین تجربه‌هایی است که هر روز با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم. اگر یادتان باشد در طی همین چند سال گذشته برای اینکه یک موزیک و یا ویدیو را دانلود کنید باید یک ساعت منتظر می‌ماندید. با پیشرفت تکنولوژی و پیدایش اینترنت پرسرعت قضیه ورق برگشت و دانلود پرسرعت نیز امکان‌پذیر شد. ولیکن همچنان سرعتی که ما تجربه می‌کنیم به نسبت سرعت جهانی بسیار کند است. فیلمی که نیمه‌دانلود می‌ماند، بازی‌ای که آپدیتش ساعت‌ها طول می‌کشد، یا جلسه‌ای که به خاطر بافرینگ متوقف می‌شود؛ همه اینها نشانه یک مشکل مشترک‌اند. اما پیش از اینکه بگذاریم حال‌مان بگیرد، بهتر است بدانیم چه کارهایی واقعاً تفاوت ایجاد می‌کنند.

چرا سرعت دانلود کاهش می‌یابد؟

قبل از راه‌حل، کمی درک دلایل ضروری است. سرعت دانلود به عوامل زیادی بستگی دارد: پهنای باند خریداری‌شده از ISP، کیفیت مودم و روتر، تعداد دستگاه‌های متصل به شبکه، برنامه‌های در حال اجرا در پس‌زمینه، و حتی DNS که استفاده می‌کنید. خوشبختانه بسیاری از این عوامل قابل کنترل هستند و با اقدامات ساده‌ای می‌توانید تفاوت ملموسی ایجاد کنید.

راهکارهای برای افزایش سرعت دانلود

با وجود آنکه اینترنت کند سبب می‌شود برای شما مشکلاتی را به همراه آورد، شما می‌توانید راه‌های متعددی را برای بهبود و افزایش سرعت دانلود به کار گیرید. در ادامه آنها را برای شما بیان خواهیم نمود.

از دانلود منیجرها استفاده نمایید

با وجود اینکه کاربران کشورهای خارجی که به طور معمول از اینترنت بسیار سریعی نسبت به ما برخوردار هستند هم از دانلود منیجرهای متعدد همانند IDM استفاده می‌کنند. این نرم‌افزارها به غیر از مرتب نمودن فایل‌های دانلودی، اثرگذاری بسیار بالایی در افزایش سرعت پروسه دانلود دارند.

دانلود منیجرها یک فایل را به چند قطعه تقسیم می‌کنند و هر قطعه را از یک اتصال جداگانه دانلود می‌کنند. وقتی ۸ اتصال موازی باز است، سرور بیشتر پهنای باند تخصیص می‌دهد و سرعت واقعی می‌تواند ۳ تا ۵ برابر شود. در IDM می‌توانید از منوی Downloads گزینه Connection را پیدا کنید و تعداد اتصالات را روی ۸ یا ۱۶ تنظیم کنید. برای شبکه‌های کندتر، عدد ۴ کافی است.

تعداد دانلودها را کاهش دهید

این امر واضح است که به هر میزان شما تعداد دانلود را کاهش دهید سرعت بهتری را تجربه خواهید کرد. علاوه بر این اگر دستگاه‌های متعددی به یک شبکه اینترنت متصل باشند و هر یک از آنها در حال دانلود فایلی باشند، به تبع سرعت اینترنت شما کاهش خواهد یافت. پهنای باند مثل یک جاده با ظرفیت مشخص است؛ هرچه ماشین‌های بیشتری روی آن باشند، ترافیک بیشتری ایجاد می‌شود. برای مثال اگر شما با لپ‌تاپ خود در حال دانلود فیلم باشید و همزمان با گوشی خود یک بازی پرحجم را دانلود کنید، هر دو فایل با سرعت پایین‌تری دانلود خواهند شد.

بهتر است با کابل به مودم متصل شوید

در این روزها اتصال بی‌سیم یا وایرلس بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. ولیکن اگر شما امکان این را دارید که به وسیله کابل به مودم متصل شوید حتماً این کار را انجام دهید چرا که تأثیر زیادی در سرعت شما خواهد داشت. اتصال سیمی (Ethernet) همیشه پایدارتر و سریع‌تر از Wi-Fi است. دلیل فیزیکی دارد: امواج رادیویی در معرض تداخل، دیوارها و فاصله ضعیف می‌شوند. اما کابل Ethernet Cat5e یا Cat6 این مشکلات را ندارد و تأخیر (Latency) را هم کاهش می‌دهد. یا اگر که امکان اتصال با کابل را ندارید، اگر تمایل دارید که یک فیلم را دانلود کنید بهتر است به مودم نزدیک شوید چرا که می‌تواند در سرعت دانلود مؤثر باشد.

از مرورگر دیگر استفاده نمایید

در بعضی از مواقع این امکان وجود دارد که کندی دانلود شما به دلیل مرورگر شما باشد. هر مرورگر موتور دانلود متفاوتی دارد. Chrome از یک موتور دانلود داخلی استفاده می‌کند که اغلب کارآمد است، اما Firefox در بعضی شبکه‌ها بهتر عمل می‌کند. از اینرو بهتر است از یک مرورگر دیگر استفاده نمایید. در صورتی که شما از برنامه‌های مدیریت دانلود یا همان Download Manager ها استفاده نمایید این مشکل برای شما رخ نخواهد داد. یک تست ساده: همان فایل را از مرورگر دیگری دانلود کنید و سرعت را مقایسه کنید.

محدودیت دانلود را رفع نمایید

چنانچه شما برای موبایل یا کامپیوتر خود محدودیت مصرف دیتا در نظر گرفته‌اید، اگر آن را رفع کنید سرعت دانلود شما افزایش خواهد یافت. بعضی نرم‌افزارها مثل Steam یا Windows Update خودشان محدودیت پهنای باند دارند. در Steam به Settings > Downloads بروید و Download Rate را بررسی کنید. شاید بدون اینکه بدانید، سرعت روی ۱ مگابیت بر ثانیه محدود شده باشد.

برنامه‌های بکگراند را ببندید

بعضی از برنامه‌ها وجود دارند که در پس‌زمینه فعالیت می‌کنند. از اینرو حجم قابل توجهی از سرعت اینترنت را به خود اختصاص می‌دهند. شما با بستن این برنامه‌ها که با نام Background Applications شناخته می‌شوند می‌توانید سبب افزایش سرعت دانلود خود شوید.

ویندوز یک ابزار عالی برای این کار دارد. Task Manager را باز کنید (Ctrl+Shift+Esc)، سربرگ Performance را انتخاب کنید، سپس روی Open Resource Monitor کلیک کنید. در تب Network می‌بینید کدام برنامه‌ها پهنای باند مصرف می‌کنند. نرم‌افزارهای به‌روزرسانی خودکار، برنامه‌های ابری مثل OneDrive یا Google Drive، و حتی آنتی‌ویروس‌هایی که در حال دانلود تعاریف هستند، می‌توانند منابع قابل‌توجهی ببلعند.

DNS تان را تغییر دهید

در بیشتر موارد شرکتی که از آن اینترنت‌تان را تهیه می‌کنید DNS شما را انتخاب می‌کند. از اینرو هیچ تضمینی ندارد که این شرکت‌ها مناسب‌ترین گزینه از لحاظ سرعت را انتخاب کنند. DNS مثل دفترچه تلفن اینترنت است؛ نام سایت را به IP تبدیل می‌کند. DNS پیش‌فرض ISP شما ممکن است کند یا شلوغ باشد. با تغییر DNS خود می‌توانید سبب افزایش سرعت دانلود‌تان شوید. برخی گزینه‌های رایج:

• Google DNS: 8.8.8.8 و 8.8.4.4
• Cloudflare DNS: 1.1.1.1 و 1.0.0.1
• Shecan: 178.22.122.100 و 185.51.200.2 (مناسب برای کاربران ایرانی)

برای تغییر DNS در ویندوز به Control Panel > Network and Internet > Network Connections بروید، روی آداپتور شبکه کلیک راست کنید، Properties را انتخاب کنید و IPv4 را تنظیم کنید.

آپدیت خودکار ویندوز را متوقف نمایید

تنظیمات پیش‌فرض ویندوز به نحوی است که هر بار که آپدیت جدیدی ارائه می‌شود دانلود آن در حالت خودکار انجام می‌گیرد. از اینرو برای جلوگیری از این کار باید به بخش تنظیمات سیستم ویندوز خود مراجعه نمایید و آپدیت خودکار را خاموش کنید. در Settings > Windows Update > Advanced Options گزینه Active Hours را تنظیم کنید تا ویندوز در ساعات کاری شما آپدیت نکند. همچنین گزینه Delivery Optimization را بررسی کنید که ویندوز از طریق آن ممکن است داده‌ها را برای دستگاه‌های دیگر هم آپلود کند.

مودم یا روتر را تعویض نمایید

در بعضی از موارد این امکان وجود دارد که کندی اینترنت شما به دلیل ضعف مودم و یا روتری باشد که از آن استفاده می‌کنید. یک مودم قدیمی می‌تواند گلوگاه سرعت باشد. اگر مودم‌تان بیش از ۵ سال عمر دارد، احتمالاً استاندارد Wi-Fi 4 (802.11n) را پشتیبانی می‌کند که حداکثر سرعت عملی آن حدود ۱۵۰ Mbps است. مودم‌های جدیدتر با Wi-Fi 6 (802.11ax) تا چند گیگابیت سرعت می‌رسند. ری‌استارت کردن مودم هر هفته یک‌بار هم ساده‌ترین کاری است که اغلب فراموش می‌شود.

تغییر کانال Wi-Fi را فراموش نکنید

اگر همسایه‌های زیادی دارید که روی یک کانال Wi-Fi هستند، تداخل ایجاد می‌شود و سرعت کاهش می‌یابد. از نرم‌افزارهایی مثل WiFi Analyzer استفاده کنید تا شلوغ‌ترین و خلوت‌ترین کانال‌ها را ببینید، سپس روتر را روی کانال کم‌ترافیک تنظیم کنید. باندهای ۵ گیگاهرتز نسبت به ۲.۴ گیگاهرتز کمتر شلوغ هستند و سرعت بالاتری دارند.

تست واقعی سرعت اینترنت

قبل از هر اقدامی، سرعت واقعی خود را اندازه بگیرید. سایت‌هایی مثل speedtest.net یا fast.com سرعت دانلود، آپلود و تأخیر را نشان می‌دهند. بهتر است این تست را چند بار در ساعات مختلف شبانه‌روز انجام دهید. اگر سرعت در ساعات شلوغی (شب‌ها) به طرز چشمگیری افت می‌کند، مشکل از ISP است و نه از تجهیزات شما.

سوالات متداول

آیا VPN سرعت دانلود را کاهش می‌دهد؟

بله، معمولاً. VPN داده‌ها را رمزگذاری و از مسیر دیگری ارسال می‌کند. این فرآیند سربار محاسباتی و مسیریابی اضافه می‌کند. VPN‌های با سرور نزدیک‌تر به شما کمتر سرعت را کاهش می‌دهند. اگر برای دانلود فایل‌های بزرگ به VPN نیاز ندارید، آن را غیرفعال کنید.

چرا سرعت دانلود در شب بیشتر است؟

زیرساخت اینترنت در ایران منابع محدودی دارد که بین کاربران تقسیم می‌شود. شب که ترافیک کمتر است، پهنای باند بیشتری در اختیار هر کاربر قرار می‌گیرد. اگر دانلودهای سنگین دارید، آنها را به ساعات کم‌ترافیک موکول کنید.

آیا پاکسازی دیسک سرعت دانلود را افزایش می‌دهد؟

مستقیم نه، اما اگر درایو شما پر باشد، سرعت نوشتن پایین می‌آید و ممکن است سرعت ذخیره فایل در حین دانلود افت کند. یک پارتیشن با حداقل ۱۵٪ فضای آزاد برای بهترین عملکرد توصیه می‌شود.

آیا آنتی‌ویروس سرعت دانلود را کاهش می‌دهد؟

برخی آنتی‌ویروس‌ها فایل‌های دانلود را اسکن می‌کنند که می‌تواند سرعت را کاهش دهد. اگر به آنتی‌ویروس معتبری دارید، شاید بتوانید اسکن فایل‌های دانلود را برای منابع مطمئن غیرفعال کنید. البته این کار را با احتیاط انجام دهید.

جمع‌بندی

همانگونه که در بالا به آن اشاره نمودیم، شما نباید انتظار یک اینترنت پرسرعت در کشورمان را داشته باشید. ولیکن شما با شیوه‌هایی که بیان نمودیم می‌توانید کمی سرعت اینترنت خودتان را افزایش دهید. هیچ راه‌حل جادویی واحدی برای افزایش سرعت دانلود وجود ندارد، اما ترکیب چند اقدام ساده می‌تواند تفاوت ملموسی ایجاد کند. استفاده از دانلود منیجر، اتصال سیمی، تغییر DNS و مدیریت برنامه‌های پس‌زمینه اغلب مجموعاً می‌توانند سرعت واقعی را تا ۵۰ درصد بهبود دهند. اگر بعد از همه این اقدامات هنوز سرعت پایین است، مشکل از ISP است و باید با آن‌ها تماس بگیرید یا به فکر تغییر پلن اینترنت باشید.

نکات تکمیلی برای بهبود سرعت دانلود

علاوه بر موارد بالا، چند نکته کاربردی دیگر هم وجود دارند که اغلب نادیده گرفته می‌شوند:

• درایور شبکه را به‌روز نگه دارید: درایورهای قدیمی کارت شبکه یا Wi-Fi می‌توانند عملکرد را محدود کنند. از Device Manager ویندوز وارد Network Adapters شوید و آخرین نسخه درایور را نصب کنید.
• کش مرورگر را پاکسازی کنید: مرورگرهای پر از کش گاهی کند می‌شوند. پاکسازی ماهانه کمک می‌کند.
• از سرور دانلود نزدیک‌تر استفاده کنید: بعضی سایت‌ها سرورهای متعددی در کشورهای مختلف دارند. اگر می‌توانید سرور را انتخاب کنید، سرور نزدیک‌تر به ایران سرعت بیشتری خواهد داشت.
• ساعت دانلود را تنظیم کنید: اکثر دانلود منیجرها قابلیت زمان‌بندی دانلود دارند. دانلودهای سنگین را برای ساعات کم‌ترافیک مثل بین ۲ تا ۶ بامداد برنامه‌ریزی کنید.

پیشنهاد مطالعه: هاست دانلود چیست؟